ÇKB şiddetli ve "yaygın bir sosyal
inhibisyon, yetersizlik duyguları ve negatif
değerlendirmeye aşırı duyarlılık"
halidir. ÇKB'nu DSM- III'deki
kavramsallaştırması yoğun bir şekilde
Millon'un çalışmasına dayalıdır
[Millon T. 1969 #1377]. Millon çekingen kişiliğin
şizoid, şizotipal, bağımlı ve paranoid
kişilik bozukluklarıyla bir ölçüde
örtüşmesine rağmen açıkça kendi
başına bir kategori oluşturduğunu
düşünmüştür. Millon'a göre
çekingenlik insanlarla ilişkiye dair bir problem iken, SF
sosyal ortamlarda performans göstermeyle ilişkilidir ve
ÇKB ve SF ayrımında bir belirsizlik yoktur. Millon'a
göre çekingen kişiliğin düşük
benlik saygısı hissetmesine karşılık
SF'nin böyle bir kendini eleştirel bir yargılama
göstermemektedir.
Millon'un bu tabloyu DSM-III'e eklenmesine neden
olan orijinal çalışmasında çekingen
kişilik bozukluğunun temel unsuru yoğun bir
yakınlık isteğine rağmen sosyal
etkileşimlerden kaçınmadır. Millon bu
kişilerin yetersizlik duygusu
yaşadıklarını ve sorunun kişiliğin
derinlerinde ve değiştirilmesi zor olduğunu
belirtmiştir. Bu tanımdaki "sosyal iletişimi isteme"
bozukluğu şizoid kişilikten ayırt
eder.
DSM-
III-R'a gelindiğinde vurgu sosyal rahatsızlık ve
negatif değerlendirme üzerine kaymıştır.
Aynı zamanda tanı için gerekli kriter
sayısı dörde indirilmiştir. Bu
değişiklik teorik olarak daha büyük bir
varyansa kapıyı
açmıştır.
DSM-
IV'e geçişte sosyal durumlara vurgu yapacak şekilde
kelime değişiklikleri yapılmış, "kendisini
sosyal olarak yetersiz, itici ve diğerlerinden
aşağı bulur" kriteri eklenmiştir. DSM- IV'de
bazı kelime değişiklikleri de
yapılmış olmakla birlikte bunların pek klinik
önemi olmadığı söylenmektedir [Rettew, D.
C. 2000 #100]. Rettew bu değişiklerin sistematik
araştırmalar yapılmamış olmasına
rağmen gerçekleştirmesini kafa
karıştırıcı olarak yorumlamaktadır.
Rettew DSM- IV'de ÇKB kriterlerinin
daraltıldığını ve yaygın SF'ye daha
da yaklaştığını
düşünüyor ancak bu görüşü
destekleyen ampirik veriler henüz literatürde
bilebildiğim kadarıyla mevcut
değil.
