7.5 Davranışsal belirtiler
Şimdiye kadar sosyal anksiyetenin bedensel ve bilişsel belirtileri üzerinde durduk. Davranış dediğimizde dışarıdan gözlenebilen herhangi bir şeyi kastediyoruz. Yürüyüş, tebessüm, hızlı konuşma ya da sessiz kalma, “davranış”lardır, çünkü dışarıdan gözlenebilir şeylerdir.
Davranışsal belirtileri iki ana maddede ele alabiliriz. Birincisi durum sırasında yaşanan örneğin çekici bir bayanla konuşurken, iş görüşmesi sırasında ya da bir topluluk önünde konuşurken gözlerini kaçırma, ayaklarını sallama gibi bedensel hareketleri, ikincisi de kaçınma davranışı olarak sınıflandırabileceğimiz davranışlardır. Kaçınma sizi korkutan durumdan tamamen uzaklaşmanız ya da durumun en çok anksiyete uyandıran kısmından uzak durarak katlanmanız şeklinde olabilir. Örneğin arkadaşlarınızla dışarıya çıkma teklifini tamamen reddedebilir ya da çıksanız bile masanın en uzak köşesine oturabilir, gruptaki tanımadığınız kişilerle yüz yüze gelmemeye çalışabilirsiniz.
Genellikle sosyal fobiklerin saydığımız üç anksiyete bileşeninden en çok farkında oldukları bedensel belirtilerdir. Bunu davranışlar ve en az farkında olunan bilişsel belirtiler dediğimiz olumsuz düşüncelerdir. Pek çok sosyal fobik rahatsız edici gözlerden bir an önce uzaklaşmak için hızlı hızlı yürüdüğünün farkında bile değildir. Ya da benzer bir nedenle evden çok çıkmalarını zaman içinde “ben evde oturmayı seviyorum” diyerek mantığa büründürmüşlerdir.
Kaçınma davranışı yaşanılacak anksiyete için geçici olarak bir çözüm gibi görünse de uzun vadede sorunu arttıracak, yeni sorunlara yol açacaktır. Örneğin mesleğinden sosyal fobisi nedeniyle istifa eden öğretmen hastam bu kez de iş görüşmelerinde sorun yaşamaktaydı ve tanıdık öğrencilerle karşılaşmanın sıkıntısının yerini her seferinde yeni yüzlerle üstelik işe alınıp alınmamam endişesi altında karşılaşma sıkıntısı yer almıştı.
Kaçınma davranışı geçici olarak anksiyeteyi azaltarak kaçınma davranışını ödüllendirecektir. Ödüllendirilen davranış pekişecek ve sosyal anksiyetenin günlük yaşamda yol açtığı kısıtlılıklar artarak devam edecektir.
Şimdi sizden geçen iki haftayı düşünerek  yapabileceğiniz ama sosyal anksiyeteniz yüzünden yapamadığınız neler vardı, düşünmenizi istiyoruz. Kaçınma davranışları bazen çok silik olabilir. Sosyal fobinizin size nelere mal olduğunu, hangi fırsatları kaçırdığınızın farkında bile olmayabilirsiniz. Kaçınma davranışı yapmaktan vazgeçtiğiniz durumlar olabileceği gibi yapmayı hiç denemediğiniz şeyler de olabilir.
Bir an önce kitabın kalan sayfaları okumak istediğinizi biliyorum ama şimdi durun  ve yarım saatinizi aşağıdaki listede mümkün olduğunca çok kaçınma davranışınızı yazmaya ayırın.
Yukarı