Freud, utangaçlığı narsisism
ve ego ideal bağlamında dikkate almıştır.
Ego ideal kültürel değerlerin
içselleştirilmesi, idealize ebeveyn tasarımları
ve kendiliğin eylemlerine yön ve şekil veren ahlaki
değerlerdir. “Narsisism Üzerine” (1914)
adlı eserinde utancı kişilerarası subjektif bir
yaşantı olmaktan çok gösterimci, eksibisyonist
/ cinsel dürtülere karşı reaksiyon formasyon
şeklinde bir savunma olarak tanımlamıştır
Freud.
Ego
ideal yada ideal ego dürtüler üzerinde
davranışsal ve bilişsel bir kontrol uygulayan adeta
bir “bekçi köpeği” işlevi
görür. Ego ideal Freud’un yapısal modelinde
süperegonun öncülüdür. Freud infantil
egodan kaynaklanan mükemmeliyetçiliği terk eden
narsisizmin “ego ideal”e
yatırıldığını söyler.
Sonuçta subjektif bir “kendine saygı”
oluşur.
Freud
aşağılık duygularını ego idealin
işlevleri ile paralel görmüştür.
Freud’a göre nesne sevgisi, nesneye libidinal
yatırım ve narsisistik ülküleştirilme
yoluyla, kaybedilen narsisisimi yeniden keşfetmenin
aracıdır. Bu noktada Freud bir adım daha atarak
utanmanın narsisistik fenomenlerin altında yatan merkezi
duygulanım olarak görmemiştir.
